Van Schaik C.S. / Algemeen / Verbond op nevenwerkzaamheden beperkt.

Verbond op nevenwerkzaamheden beperkt.

Op grond van een Europese richtlijn over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden wordt per 1 augustus 2022 artikel 7:653a BW ingevoerd. Dit artikel, dat direct volgt op het artikel over het concurrentiebeding, heeft tot doel het verbod op nevenwerkzaamheden van een werknemer te verbieden. De invoering van dit artikel zal in veel gevallen aanpassing van bestaande arbeidsovereenkomsten noodzakelijk maken.

In artikel 9 van de richtlijn is opgenomen dat het de werknemer is toegestaan om verscheidene banen te hebben. Dit houdt in dat de werknemer buiten de overeengekomen arbeidstijd bij een andere werkgever of voor zich zelf arbeid mag verrichten.

Op dit moment komt nog in veel arbeidsovereenkomsten de bepaling voor dat het een werknemer niet is toegestaan elders betaalde of onbetaalde arbeid te verrichten zonder toestemming van de werkgever. In het meest gunstige geval staat daarbij dat de werkgever deze toestemming niet zonder redelijke grond zal weigeren.

Verbod op nevenwerkzaamheden

Een algemeen ruim geformuleerd verbod op nevenwerkzaamheden is na 1 augustus 2022 nietig. Dit betekent niet dat er geen paal en perk aan nevenwerkzaamheden mag worden gesteld. De richtlijn geeft aan dat de werkgever een  goede rechtvaardigingsgrond moet hebben om een dergelijk verbod op te nemen. De richtlijn geeft ook (niet limitatief) een aantal voorbeelden van rechtvaardigingsgronden.

Zoals: de gezondheid en veiligheid van de werknemer; de bescherming van vertrouwelijkheid van bedrijfsinformatie; de integriteit van overheidsdiensten of het vermijden van belangenconflicten.

Het is mogelijk maar niet noodzakelijk om deze rechtvaardigingsgronden in de arbeidsovereenkomst op te nemen. Indien de werkgever zich echter beroept op het verbod van nevenwerkzaamheden en de werknemer dit verbod bestrijdt is het wel aan de werkgever om het bestaan van de rechtvaardigingsgrond aannemelijk te maken.

Wettekst

Het nieuwe artikel 653a gaat luiden:

“1. Een beding waarbij de werkgever verbiedt of beperkt dat de werknemer voor anderen arbeid verricht buiten de tijdstippen waarop de arbeid moet worden verricht bij die werkgever, is nietig, tenzij dit beding kan worden gerechtvaardigd op grond van een objectieve reden.

2. De werkgever mag de werknemer niet benadelen wegens de omstandigheid dat de werknemer in of buiten rechte de in dit artikel aan hem toegekende rechten geldend maakt, ter zake bijstand heeft verleend of een klacht hierover heeft ingediend.”

Het artikel geeft een relatief open norm. Een beding dat nevenwerkzaamheden verbiedt is nietig tenzij dit beding gerechtvaardigd kan worden op grond van objectieve redenen. Het is dus aan de werkgever om die objectieve redenen aan te voeren.

Dit kan reeds in de arbeidsovereenkomst gebeuren. Het voordeel daarvan is dat er vooraf duidelijkheid is. Het nadeel hiervan is dat arbeidsovereenkomsten lastig te wijzigen zijn en dat dit flexibiliteit in de toekomst beperkt.

Een goed alternatief zou een bepaling kunnen zijn waarin  het verrichten van nevenactiviteiten zonder toestemming van de werkgever wordt verboden maar waaraan wordt toegevoegd dat de werkgever verplicht is deze toestemming te verlenen tenzij de werkgever kan aantonen dat een verbod in het concrete geval op grond van objectieve redenen is gerechtvaardigd.

Met een dergelijk beding houdt de werkgever wel zicht op de nevenactiviteiten die zijn werknemer ontplooit en dus de gelegenheid om eventuele objectief gerechtvaardigde bezwaren kenbaar te maken.  Is de werknemer het hier niet mee eens dan kan hij door middel van een civiele procedure deze bezwaren door de rechter doen toetsen.

Op grond van lid 2 van artikel 653a kan de werknemer door een dergelijke procedure niet benadeeld worden.

Handhaving van de huidige ongeclausuleerde bedingen die nevenwerkzaamheden verbieden is niet mogelijk, omdat deze ongeclausuleerde bedingen na 1 augustus 2022 door nietigheid zullen worden getroffen.

Het is dus tijd om arbeidsovereenkomsten op dit punt kritisch te bezien. Ons kantoor is u daar graag behulpzaam bij.

U kunt hiervoor contact opnemen met mr. F. van Schaik.

E-mail: f.van.schaik@vanschaikcs.nl

Top